Dama Nasıl Oynanır? Kurallar, Diziliş ve Dama Çıkma
Dama, 8×8 bir tahtada iki oyuncuyla, her oyuncuya 12 taş düşecek şekilde, her oyuncunun kendine en yakın üç sırasının koyu karelerine dizilerek oynanır. Taşlar çapraz olarak bir kare ileri gider ve rakip taşın üzerinden atlayıp arkasındaki boş kareye inerek onu alırsın. Alabiliyorsan almak zorundasın. Karşı tarafa ulaşan taşın geri de gidebilen bir dama olur. Rakibinin hiç taşı kalmadığında ya da hamle yapamadığında kazanırsın.
Neye ihtiyacın var
Bu rehber, dünyada en çok oynanan çapraz hareketli damayı (Amerikan ya da İngiliz daması) anlatır; taşları düz giden Türk daması farklı bir oyundur. Satrançla aynı tahta kullanılır: 8 sıra ve 8 sütundan oluşan, koyu ve açık renkleri sırayla dizilmiş 64 kare. Yalnızca 32 koyu kare kullanılır. Her oyuncunun kendi renginde 12 yassı, yuvarlak taşı vardır, yani toplam 24 taş bulunur. ABD'deki setler çoğu zaman kırmızı ve siyahtır; GameLake'te sen yeşil nilüferlerle, kurbağa Hop ise koyu ahşap taşlarla oynar ve taşlar su karelerinde durur.
Normal bir taşa sadece taş denir. Karşı tarafa ulaşan taş dama olur.
Dama tahtası nasıl dizilir
- Tahtayı doğru yöne çevir. Her oyuncunun sol alt köşesinde koyu bir kare (sağ altta da açık bir kare) olmalı.
- 12 taşını sana en yakın üç sıranın koyu karelerine koy: her sıraya 4 taş.
- Rakibin de kendi tarafında aynısını yapar.
- Ortadaki iki sırayı boş bırak. İlk hamleler orada yapılır.
Hızlı kontrol: sağındaki köşe karesi koyuysa tahta ters çevrilmiştir. Bazı oyuncuların kullandığı kısa bir kural: "sağ köşe açık renk".
İlk kim başlar?
Resmi Amerikan kurallarına göre koyu renkli taşlarla oynayan oyuncu önce başlar. Gündelik oyunlarda pek çok aile bir renk seçer ya da yazı tura atar, sonra sırayla oynar. GameLake'te her zaman yeşil başlar ve bir arkadaşına karşı istediğin kadar rövanş yapabilirsin.
Taşlar nasıl hareket eder
Oyuncular sırayla birer taş oynar. Bir taş çapraz olarak bir kare ileri, boş bir koyu kareye gider. Düz ileri, yana ya da (dama olana kadar) geri gidemez ve başka bir taşın üstüne inemez.
Taş nasıl alınır (atlama)
Bir rakip taş seninkinin çapraz yanındaysa ve hemen arkasındaki kare boşsa, onun üzerinden atlayıp tahtadan çıkarabilirsin. Damayı dama yapan üç kural vardır:
- Almak zorunludur. Alabiliyorsan almak zorundasın, tuzak olsa bile. Birden fazla alma seçeneğin varsa hangisini yapacağını sen seçersin.
- Alabildiğin sürece atlamaya devam et. Az önce atlayan taş yeni karesinden tekrar atlayabiliyorsa devam etmek zorundadır. Buna çifte atlama denir (ya da üçlü, daha fazlası).
- Taşlar yalnızca ileri doğru alır. Yalnızca damalar geriye doğru atlayabilir.
Yeni başlayanları en çok şaşırtan bu kurallar olduğu için her birini dama kuralları: alma, dama çıkma ve geri gitme rehberinde çizimlerle anlattık.
Dama çıkma
Taşlarından biri tahtanın karşı ucundaki sıraya ulaştığında dama olur: gerçek bir sette rakibin, senin alınmış taşlarından birini onun üstüne koyar; GameLake'te ise taşa küçük altın bir taç takılır. Dama çıkmak, taş bir atlama serisinin ortasında gelmiş olsa bile o hamleyi bitirir.
Dama çapraz olarak ileri ya da geri gider ve alır, ama yine birer kare (Amerikan damasında dama, satrançtaki fil gibi tahta boyunca kaymaz). Bu serbestlik bir damayı normal bir taştan çok daha değerli kılar.
Nasıl kazanılır (ve oyun nasıl berabere biter)
Rakibin kendi sırasında hiç hamle yapamadığında kazanırsın. Bu ya bütün taşlarını aldığın için ya da kalan bütün taşları kapandığı için olur.
Oyun berabere de bitebilir: iki oyuncu anlaşırsa ya da iki taraf da ilerleme kaydedemezse. Turnuva kuralları, taş alınmadan bir oyunun ne kadar sürebileceğine sınır koyar. GameLake'te taş alınmadan ve hiçbir taş ilerlemeden 40'ar hamle oynanırsa ya da aynı konum üç kez tekrarlanırsa oyun berabere biter.
Yeni başlayanlar ve çocuklar için dama: altı satırda kurallar
- Her oyuncuya 12 taş, ilk üç sıranın koyu karelerinde.
- Çapraz olarak bir kare ileri, boş bir kareye git.
- Rakip taşın üzerinden atlayarak onu al, atlayabiliyorsan atlamaya devam et.
- Alabiliyorsan almak zorundasın.
- Karşı tarafa ulaş ve geri de gidebilen bir dama çıkar.
- Kazanmak için rakibin bütün taşlarını al ya da onu hamlesiz bırak.
Öğrenmenin en hızlı yolu birkaç oyun oynamaktır. GameLake'te Hop'un Kolay seviyesi bilerek hata yapar, bir taşı aldığında oyun bütün geçerli hamleleri gösterir, almak zorunda olan taşlarda kesikli turuncu bir halka belirir ve Öğret iyi bir hamleyi işaretleyip nedenini sade bir dille açıklar. Kazanmaya başlamaya hazır olduğunda dama nasıl kazanılır rehberini oku.
Sık sorulan sorular
Damada kaç taş vardır?
Toplam 24: her oyuncuya 12. Taşlar, her oyuncunun kendine en yakın üç sırasının koyu karelerinde başlar.
Dama tahtası nasıl dizilir?
Tahtayı her oyuncunun sol alt köşesinde koyu bir kare olacak şekilde çevir. 12 taşını ilk üç sıranın koyu karelerine koy ve ortadaki iki sırayı boş bırak.
Damada hangi renk önce başlar?
Resmi kurallara göre koyu renkli taşlar (genellikle siyah) önce oynar. Gündelik oyunlarda çoğu zaman anlaşılır ya da yazı tura atılır. GameLake'te yeşil başlar.
Dama taşları geri gidebilir mi?
Yalnızca damalar. Normal bir taş yalnızca çapraz ileri gider ve alır. Dama olduktan sonra iki yöne de gidebilir.
Taş karşı tarafa ulaşınca ne olur?
Dama olur ve hamlesi orada biter. Dama çapraz olarak ileri ve geri gidebilir ve alabilir.
Bu dama Türk daması ile aynı mı?
Hayır. Bu, Amerika'da checkers, İngiltere'de draughts denen 8×8 çapraz damadır (İngiliz daması da denir). Türk damasında taşlar düz ileri ve yana gider ve dama uzun gider.